Boven is het stil door Gerbrand Bakker


Flaptekst

Helmer doet zijn vader naar boven; het is tijd om schoon schip te maken. Hij haalt de woonkamer en de voormalige ouderlijke slaapkamer leeg, schildert de boel en koopt nieuwe spullen. Ooit had hij een tweelingbroer, Henk, de lieveling van zijn vader, degene die de boerderij zou overnemen. Maar van de ene op de ander dag werd Helmer tot zijn opvolger gebombardeerd, door vader uit de stad gehaald en onder de koeien gezet. In het drassige laagland, met alleen het snuiven van de koeien en het gemekker van de schapen die de stilte nu en dan doorbreken, verzorgt hij de dieren en zijn oude vader.

Recensie Henk Ellermann

De tweelingbroer van Helmer, student in Amsterdam, overlijdt. Helmer wordt daarop zonder dralen door zijn vader teruggezet om op de boerderij te helpen. Tegen wil en dank is Helmer boer geworden, maar er is nauwelijks protest tegen dit lot. Zijn vader stuurt zijn leven, zelfs nadat deze ziek wordt en door Helmer naar een slaapkamer boven in het huis wordt gebracht. De vader overlijdt uiteindelijk, waarop Helmer een vage droom realiseert en vertrekt naar Denemarken, om daar verder te boeren.

In dit boek wordt alles verteld via sobere maar gedetailleerde beschrijvingen van het hollandse landschap en via de vaak nietige gebeurtenissen uit het boerenleven die, met name door hun herhaling, in de loop van het boek aan betekenis winnen. Er is veel symboliek in het boek (veel tweetallen bijvoorbeeld). Het is een vorm van indirecte communicatie over de mens Helmer. Wat er precies gebeurt, wat het betekent, wordt niet uitgespeld. De mens is onderdeel van de gebeurtenissen, van de natuur. Er zijn geen heldere antwoorden, vragen worden nauwelijks gesteld: in het hoofd blijft het stil, bijna tenminste; Helmer droomt van Denemarken nadat hij gehoord heeft dat iemand daarheen vertrokken is. Het blijft een vage droom.

Het zal geen toeval zijn dat Helmer zijn land pas verlaat, het land dat zijn leven betekenis gaf, nadat zijn vader sterft. Er is weer een band verbroken. Doel, lot, en betekenis zijn weg. Hij is plotseling alleen. En toen? Daarover gaat het boek niet.

Biblion Recensie

Minutieus verslag van een geruchtmakende moordzaak in Amerika aan het eind van de jaren tachtig tegen een vrouw die haar negen baby's om het leven gebracht zou hebben. Bij het overlijden van het negende kind rijzen bij medici en justitie vragen omtrent de doodsoorzaak. Conscientieus onderzoek, autopsie en bestudering van laboratoriumuitslagen wijzen sterk in de richting van moord. Er volgt een proces, waarin de vrouw schuldig wordt bevonden aan de dood van nog zes kinderen en tot twintig jaar gevangenisstraf wordt veroordeeld. Een wat monotoon, doch goed gedocumenteerd relaas geïllustreerd met foto's - waarin een redelijk beeld van een manisch-depressieve vrouw ontstaat, voor wie men totaal geen begrip kan opbrengen. Geen opwekkend verhaal, dat echter wel tot nadenken stemt. Omslag op zwart fond met witte en zwarte belettering en een afbeelding in blauw en roze van een huilend meisje in een box.

(Biblion recensie, H.J.H. Hessels.)

Gerbrand Bakker

Boekgegevens

Bakker, Gerbrand (2006). Boven is het stil. Uitgeverij Cossee. ISBN: 9059361067
Librarything informatie
Bibliotheken met dit boek

Henk Ellermann
Geplaatst op Vrijdag, 17 april, 2009 - 02:22Laatst herzien op Vrijdag, 17 april, 2009 - 02:35